Ungku Omar (Ungku Omar Ungku Ahmad)

Pengenalan

Azah Aziz

(Sumber: Mohd Zamberi A. Malek.2012. Ungku Omar Ahmad: tokoh negara tersohor. Kuala Lumpur: Anjung Media Resources)

Mungkin ramai yang tidak mengetahui bahawa Dato' Dr. Ungku Omar Ungku Ahmad adalah saintis dan tokoh perubatan Melayu terawal. Dilahirkan pada 18 Januari 1931 di Johor Bahru, Johor, Allahyarham Ungku Omar juga merupaka salah seorang tokoh berpengaruh dalam pembangunan negara khususnya dalam bidang pendidikan dan kesihatan. Kerabat diraja Johor ini mendapat pendidikan awalnya di Sekolah Melayu Kluang, Segamat, Pontian dan Tangkak, Johor. Beliau juga mendapat pendidikan di sekolah agama Johor hingga tamat darjah enam. Beliau kemudiannya menyambung pelajaran di Kolej Melayu Kuala Kangsar (MCKK).

Di atas kecemerlangannya dalam pelajaran, beliau diterima masuk ke Universiti Malaya, Singapura dengan terus memasuki pengajian tahun dua. Setelah memperoleh ijazah Bachelor of Medicine and Surgery (M.B.B.S) pada tahun 1957, beliau menjadi doktor pelatih di Johor Bahru. Sejurus tamat latihan, Allahyarham Ungku Omar berkhidmat dengan Pusat Penyelidikan Perubatan (IMR) di Kuala Lumpur sebagai pegawai perubatan dan penyelidikan. Tokoh perubatan moden masyarakat Melayu terulung ini tidak pernah berhenti dalam memperjuangkan taraf kesihatan rakyat.

Hasil penyelidikannya telah mendedahkan khalayak tentang senario taraf kesihatan penduduk luar bandar yang diabaikan secara tidak sedar. Hasil penyelidikannya ini juga telah menemukan kadar kematian di luar bandar 6 kali ganda lebih tinggi daripada di bandar, kadar kemiskinan, kekurangan makanan dan serangan penyakit seperti malaria, kepialu, untut, cacing, anaemia dan penyakit-penyakit lain. Usahanya untuk membantu masyarakat luar bandar dalam mempertingkatkan taraf kesihatan juga disampikan melalui Radio Malaysia sehinggakan beliau digelar sebagai "Doktor Radio".

Bagi meningkatkan taraf pendidikan anak bangsa, beliau telah mencadangkan penubuhan sebuah universiti Islam bagi menampung keperluan anak Melayu yang didapati ketinggalan dalam mendapatkan tempat di institusi pendidikan tinggi. Pada ketika itu, bahasa yang digunakan di universiti khususnya dalam bidang sains dan perubatan adalah bahasa Inggeris. Usahanya ini telah disampaikan dalam Seminar Organisasi Islam di Kolej Islam, Kuala Lumpur pada bulan Ogos tahun 1967. Hasratnya ini akhirnya terlaksana pada tahun 1980-an.

Selain itu, saintis Melayu ulung ini juga serius memainkan peranannya dalam penubuhan Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) yang memartabatkan penggunaan Bahasa Melayu dalam penyampaian kuliahnya. Beliau juga dikatakan antara orang penting dalam menyuarakan hasrat penubuhan UKM. Beliau kemudian dilantik sebagai Pengerusi Jawatankuasa Kecil Pentadbiran. Hasilnya UKM telah berjaya melahirkan ramai intelektual dan profesional Melayu yang secara tidak langsung telah membuktikan bahawa Bahasa Melayu mampu menjadi bahasa pengantar ilmu sains seperti yang ditegaskan oleh Allahyarham Ungku Omar.

Hasil kesungguhannya dalam membangunkan negara, pelopor masyarakat Melayu dalam bidang perubatan moden ini telah memegang pelbagai jawatan sepanjang hayatnya. Beliau pernah menyandang jawatan Pengarah Institut Penyelidikan Perubatan (IMR), Pengarah Perkhidmatan Membasmi Malaria, Kementerian Kesihatan Malaysia, Pengarah Makmal Perubatan dan Kesihatan Malaysia dan Pengarah Perkhidmatan Pemindahan Darah Kebangsaan.

Selain itu, beliau juga pernah dilantik sebagai:

  • Pengerusi Majlis Kolej Islam
  • Ahli Lembaga Pengarah Yayasan Tengku Abdul Rahman
  • Ahli Lembaga Pengarah Dewan Bahasa dan Pustaka
  • Pengerusi Rancangan Operasi, Jawatankuasa Membasmi Malaria
  • Pengerusi Jawatankuasa Bertindak Membasmi Malaria
  • Pengerusi Jawatankuasa Standard Institutions of Malaysia Biological and Medicinal Industry Standards
  • Pengerusi Jawatankuasa Lembaga Istilah Perubatan, Johor Bahru dan diiktiraf oleh Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP)
  • Ahli Jawatankuasa Pakar, Kementerian Kesihatan Malaysia
  • Ahli Jawatankuasa Penyakit Kusta Kebangsaan
  • Ahli Lembaga Pembantu Hospital, Ahli Jumaah, UM
  • Ahli (pihak pegawai) Whitley Council
  • Pengerusi Institut Penyelidikan Perubatan Whitley Council
  • Pensyarah Pusat Sivik Kebangsaan, Kementerian Penerangan.

Selain itu, beliau juga memainkan peranan aktif di peringkat antarabangsa sehingga dilantik menjadi:

  • Ketua Delegasi Malaysia ke Mesyuarat Jawatankuasa ASA Technical Cooperation dan Research (Filipina, Thailand dan Malaysia)
  • Ahli Lembaga Penyelarasan Kerjasama Serantau dalam Perubatan Tropika (SEAMEC)
  • Ahli Jawatankuasa Sains Sosial UNESCO
  • Ahli Majlis Pengajian Tinggi Malaysia
  • Ahli Jawatankuasa Kebangsaan Pentadbiran Pembangunan, Jabatan Perdana Menteri
  • Ahli Lembaga Pengarah, Institut Piawaian Malaysia, Kementerian Perdagangan dan Perusahaan
  • Ahli Jawatankuasa Penubuhan UKM
  • Setiausaha Agung Persatuan Pegawai Kerajaan Kanan.

Ketokohan, usaha yang berterusan dan semangat patriotik yang sentiasa tertanam dalam jiwanya telah menyebabkan beliau juga diiktiraf oleh kerajaan dan pemimpin dalam dan luar negara dengan dikurniakan Darjah Setia Mahkota (D.S.M.) oleh Yang di-Pertuan Agong pada bulan Jun 1967 dan Darjah Kerabat Yang Amat Dihormati oleh Sultan Johor pada bulan Oktober 1967. Pada tahun 1968, beliau telah dianugerahkan gelaran Profesor oleh Universitas Indonesia. Dalam ucapannya semasa penganugerahan terbabit, beliau tidak ketinggalan mengutarakan gagasan tentang penubuhan sebuah universiti yang menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar.

Walau bagaimamapun, usaha dan semangat memperjuangkan nasib anak bangsa tidak dapat diteruskan oleh anak jati Johor ini kerana pada tanggal 15 Februari 1969, saintis ulung Melayu ini telah meninggal dunia dalam usia yang begitu muda iaitu 38 tahun. Namun, walaupun berkesempatan mencurah bakti dalam tempoh singkat, jasanya kekal sehingga kini dan berjaya memperlihatkan ramai cendiakawan serta profesional Melayu lahir dengan kelulusan dari universiti tempatan berorientasikan Bahasa Melayu. Bagi menghargai jasa dan perjuangannya dalam pembangunan modal insan yang cerdas dan cemerlang, sebuah pusat pengajian tinggi dalam bidang teknikal iaitu Politeknik Ungku Omar, Ipoh, Perak dinamakan sempena nama beliau.

Selain itu, IMR juga telah menamakan dewannya sebagai Auditorium Ungku Omar. Beberapa kolej kediaman di pusat pengajian tinggi seperti UKM dan Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI) juga telah dinamakan sempena nama Ungku Omar. Dalam tempoh yang singkat itu juga beliau telah menghasilkan lebih 40 kertas kerja berkaitan bidang kepakarannya. Bagi memastikan rakyat sentiasa prihatin dalam aspek kesihatan, beliau telah meninggalkan pesanan “Kesihatan itulah kemajuan, tak sihat manakan maju” untuk dijadikan renungan dan panduan.

Biografi Tokoh


Pengenalan

Mungkin ramai yang tidak mengetahui bahawa Dato' Dr. Ungku Omar Ungku Ahmad adalah saintis dan tokoh perubatan Melayu terawal. Dilahirkan pada 18 Januari 1931 di Johor Bahru, Johor, Allahyarham Ungku Omar juga merupaka salah seorang tokoh berpengaruh dalam pembangunan negara khususnya dalam bidang pendidikan dan kesihatan. Kerabat diraja Johor ini mendapat pendidikan awalnya di Sekolah Melayu Kluang, Segamat, Pontian dan Tangkak, Johor. Beliau juga mendapat pendidikan di sekolah agama Johor hingga tamat darjah enam.

Beliau kemudiannya menyambung pelajaran di Kolej Melayu Kuala Kangsar (MCKK). Di atas kecemerlangannya dalam pelajaran, beliau diterima masuk ke Universiti Malaya, Singapura dengan terus memasuki pengajian tahun dua (Mohd. Zamberi 2011). Setelah memperoleh ijazah Bachelor of Medicine and Surgery (M.B.B.S) pada tahun 1957, beliau menjadi doktor pelatih di Johor Bahru. Sejurus tamat latihan, Allahyarham Ungku Omar berkhidmat dengan Pusat Penyelidikan Perubatan (IMR) di Kuala Lumpur sebagai pegawai perubatan dan penyelidikan (Universiti Malaya 1999).

Pada tahun 1961, beliau berangkat ke England untuk menyambung pelajaran peringkat diploma. Beliau memperoleh diploma dalam bidang Patologi daripada Royal College of Physicians London dan Royal College of Surgeons of England pada tahun 1962. Pada tahun yang sama juga beliau diterima berkhidmat sebagai pendaftar di Jabatan Patologi, Royal Free Hospital, School of Medicine, London. Pada tahun 1964, beliau dilantik menjadi Pendaftar Kanan di jabatan yang sama. Beliau juga diterima menjadi ahli College of Pathologist, London (Mohd. Zamberi 2011).

Cendekiawan yang tidak pernah jemu dalam menambah ilmu ini kemudiannya menyambung pelajaran di peringkat kedoktoran pada tahun 1965 dalam bidang Clinical Chemistry dengan tesisnya yang bertajuk Electrolytes in Isolated Human Leucocytes. Pada tahun sama juga beliau telah diterima menjadi ahli Institute of Biology, London. Dua tahun kemudian, beliau diterima menjadi ahli kehormat College of American Pathologist, Amerika Syarikat. Ketokohannya dalam bidang ini turut terserlah apabila beliau berjaya menghasilkan sebuah jurnal bertaraf antarabangsa yang terkenal iaitu Journal of Clinical Pathology (www.pmr.penerangan.gov.my.).

Kerjaya

Setelah puas menimba ilmu di negara orang, Allahyarham Ungku Omar pulang berbakti ke tanah air. Dalam masa yang sama kepulangannya telah mencatatkan sejarah sebagai anak Melayu pertama dilantik sebagai Pengarah Pusat Penyelidikan Perubatan (IMR), Kuala Lumpur. Hasil kecekapan dan kebijaksanaan beliau menerajui pusat terbabit telah berjaya menaikkan nama pusat penyelidikan perubatan terawal di Malaysia pada ketika itu (Mohd. Zamberi 2011).

Kerjayanya bukan sahaja sebagai seorang doktor tetapi juga aktif dalam lapangan penulisan akademik dan berjiwa patriot. Doktor yang penuh semangat nasional ini kerap melontarkan idea hasil daripada analisis penelitiannya yang disumbangkan secara langsung dalam bidang sosial, agama dan politik negara. Dalam erti kata lain, skop keterlibatannya dalam bidang sosial, agama dan politik negara disempitkan dalam bidang pendidikan yang disampaikan dalam bentuk akademik melalui pidato dan artikel untuk membangunkan negara. Dalam setiap penulisan dan pidatonya, hujah beliau disampaikan berdasarkan fakta sains (www.utusan.com.my).

Kesihatan masyarakat

Bersandarkan kepakarannya dalam bidang perubatan, beliau melihat pembangunan negara sangat perlu dan bergantung kepada modal insan yang bukan sahaja sihat tetapi juga memiliki daya intelek yang cerdas. Berpegang kepada prinsip "Kesihatan itulah kemajuan-Tak sihat manakan maju" beliau menegaskan kesihatan adalah penting bagi kemajuan negara dan pembangunan rakyat. Tegasnya lagi rakyat tidak akan maju jika sentiasa berhadapan dengan penyakit dan penyakit tidak dapat dibasmi jika rakyat tidak diberi ilmu tentang perubatan.

Selain itu, faktor kekurangan makanan dan kurangnya pendedahan tentang makanan yang berzat dan berkhasiat juga berupaya merencatkan pembangunan modal insan yang cemerlang. Bagi tujuan membangunkan belia, beliau melihat aspek kesihatan adalah faktor yang sangat penting. Dalam menyampaikan hasratnya ini, beliau telah menulis kertas kerja bertajuk Mens Sana in Corpore Sano (Otak yang Waras dalam Badan yang Sihat) yang dibentangkan dalam Seminar Pertanian dan Perusahaan di Kolej Pertanian, Serdang, pada bulan Februari 1968 (Mohd. Zamberi 2011).

Tokoh perubatan moden masyarakat Melayu terulung ini tidak pernah berhenti dalam memperjuangkan taraf kesihatan rakyat. Sekali lagi beliau telah menyampaikan hasratnya ini melalui kertas kerjanya yang bertajuk "Keadaan Kesihatan Di Luar Bandar Penting Untuk Proses Pembangunan Dalam Segala Bidang" yang disampaikan dalam Simposium Masalah Pembangunan Penduduk Luar Bandar anjuran Persatuan Bahasa Melayu di Universiti Malaya pada tahun 1967. Hasil penyelidikannya ini telah mendedahkan khalayak tentang senario taraf kesihatan penduduk luar bandar yang diabaikan secara tidak sedar.

Hasil penyelidikannya telah menemukan kadar kematian di luar bandar 6 kali ganda lebih tinggi daripada di bandar, kadar kemiskinan, kekurangan makanan dan serangan penyakit seperti malaria, kepialu, untut, cacing, anaemia penyakit-penyakit lain. Usahanya untuk membantu masyarakat luar bandar dalam mempertingkatkan taraf kesihatan tidak hanya tertumpu pada penulisan dan pidato bahkan juga melalui saluran media. Beliau menyampaikan ceramah mengenai kesihatan dan sains melalui Radio Malaysia sehinggakan digelar sebagai "Doktor Radio" (Mohd. Zamberi 2011). Selain itu, beliau juga sering berkunjung ke kampung-kampung untuk berkongsi menyampaikan maklumat mengenai penjagaan kesihatan dan mengetahui dengan lebih mendalam tentang permasalahan mengenainya.

Bagi mengatasi masalah ini, beliau dengan lantang menyarankan peruntukan kewangan yang lebih besar perlu disalurkan kepada penduduk luar bandar. Hal ini sangat penting kerana usaha membasmi penyakit dan mempertingkatkan kesihatan rakyat perlu seimbang antara penduduk bandar dan luar bandar. Dalam kertas kerja yang sama juga, beliau tidak ketinggalan membuktikan keprihatinannya dalam bidang pendidikan.

Bagi meningkatkan taraf pendidikan anak bangsa, beliau telah mencadangkan penubuhan sebuah universiti Islam bagi menampung keperluan anak Melayu yang didapati ketinggalan dalam mendapatkan tempat di institusi pendidikan tinggi khususnya di UM ekoran masalah bahasa. Pada ketika itu, bahasa yang digunakan di universiti khususnya dalam bidang sains dan perubatan adalah bahasa Inggeris. Keprihatinannya dalam soal pendidikan anak Melayu sebenarnya telah lama diusahakan beliau dan sering disampaikan secara serius dalam pembentangan kertas kerjanya. Usahanya ini telah disampaikan dalam Seminar Organisasi Islam di Kolej Islam, Kuala Lumpur pada bulan Ogos tahun 1967. Hasratnya ini akhirnya terlaksana pada tahun 1980-an.

Pendidikan

Jika dilihat dari sisi tersirat, perjuangannya dalam bidang pendidikan khususnya dalam memartabatkan bahasa Melayu ada kaitannya dengan kesihatan rakyat. Beliau berpendapat, bahasa Melayu memainkan peranan yang penting dalam memajukan kesihatan rakyat. Melalui Bahasa Melayu yang merupakan bahasa pertuturan utama khususnya bagi masyarakat Melayu, pendedahan tentang ilmu kesihatan dan perubatan bukan sahaja dapat disampaikan dengan mudah tetapi juga dilihat dapat menarik minat anak muda Melayu untuk mendalami ilmu sains kesihatan dan perubatan.

Beliau berpendapat, kekurangan makanan berzat berpunca daripada kesempitan wang dan ilmu pengetahuan. Untuk memiliki taraf hidup yang baik, manusia perlu memiliki daya keupayaan tinggi dan ilmu yang secukupnya untuk terus berjuang dalam hidup. Kedua-dua faktor ini pula berkaitrapat dengan cara mendapatkan ilmu pengetahuan.

Melalui ilmu pengetahuan sama ada formal mahupun tidak, peluang bagi mendapatkan pekerjaan adalah lebih cerah. Hal ini secara tidak langsung dapat menjamin kehidupan yang lebih sempurna dan berupaya memperoleh taraf kesihatan yang lebih baik (Mohd. Zamberi 2011). Namun, pada ketika itu, untuk mendapatkan pendidikan formal yang melahirkan golongan profesional, mereka perlu belajar dalam situasi berorientasikan bahasa Inggeris.

Bagi mengatasi permasalahan ini, maka penggunaan bahasa Melayu dalam bidang sains kesihatan dan perubatan khususnya perlu diperluaskan agar masyarakat Melayu tidak ketinggalan dalam mendapatkan maklumat yang betul tentang kesihatan. Permasalahan ini telah mencetuskan idea bagi menubuhkan sebuah institusi pengajian tinggi bercorak kebangsaan. Di samping itu, bagi melengkapkan lagi impiannya dalam menjadikan Bahasa Melayu sebagai bahasa ilmu, beliau telah menyediakan bahan rujukan khususnya ilmu perubatan dalam Bahasa Melayu.

Pengasas Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM)

Saintis Melayu ulung ini lantang memperjuangkan nasib dan masa depan anak bangsa dan umat Islam dengan serius memainkan peranannya dalam penubuhan Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) yang memartabatkan penggunaan Bahasa Melayu dalam penyampaian kuliahnya.

Beliau juga dikatakan antara orang penting dalam menyuarakan hasrat penubuhan UKM. Beliau kemudian dilantik sebagai Pengerusi Jawatankuasa Kecil Pentadbiran yang turut dianggotai oleh Abdullah Salleh (Timbalan Pengerusi), Dr. Rashdan Baba, Prof. Hamzah Sendut, Hassan Ibrahim, Abdullah Sanusi Ahmad, Arshad Ayub, Abu Bakar Abdul Hamid dan Jonid bin Abu Saham.

Penubuhan UKM adalah titik penting perkembangan pendidikan Melayu kerana UKM adalah institusi pengajian tinggi terawal yang meletakkan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar. Dalam masa yang sama, beliau melihat perlunya penubuhan sebuah institusi pengajian tinggi berasaskan Bahasa Melayu bagi membolehkan anak Melayu mendapat pendidikan tinggi (Mohd Ali Kamarudin 1981).

Hasilnya UKM telah berjaya melahirkan ramai intelektual dan profesional Melayu (Mohd. Zamberi 2011). Hal ini juga secara tidak langsung telah membuktikan bahawa Bahasa Melayu mampu menjadi bahasa pengantar ilmu sains seperti yang ditegaskan oleh Allahyarham Ungku Omar.

Jawatan disandang sepanjang hayat

Hasil kesungguhannya dalam membangunkan negara, pelopor masyarakat Melayu dalam bidang perubatan moden ini telah memegang pelbagai jawatan sepanjang hayatnya. Beliau pernah menyandang jawatan sebagai:

  • Pengarah Institut Penyelidikan Perubatan (IMR)
  • Pengarah Perkhidmatan Membasmi Malaria, Kementerian Kesihatan Malaysia
  • Pengarah Makmal Perubatan dan Kesihatan Malaysia
  • Pengarah Perkhidmatan Pemindahan Darah Kebangsaan.
  • Pengerusi Majlis Kolej Islam
  • Ahli Lembaga Pengarah Yayasan Tengku Abdul Rahman
  • Ahli Lembaga Pengarah Dewan Bahasa dan Pustaka, Pengerusi Rancangan Operasi
  • Jawatankuasa Membasmi Malaria
  • Pengerusi Jawatankuasa Bertindak Membasmi Malaria
  • Pengerusi Jawatankuasa Standard Institutions of Malaysia
  • Biological and Medicinal Industry Standards
  • Pengerusi Jawatankuasa Lembaga Istilah Perubatan, Johor Bahru dan diiktiraf oleh Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP)
  • Ahli Jawatankuasa Pakar, Kementerian Kesihatan Malaysia
  • Ahli Jawatankuasa Penyakit Kusta Kebangsaan
  • Ahli Lembaga Pembantu Hospital, Ahli Jumaah, UM
  • Ahli (pihak pegawai) Whitley Council
  • Pengerusi Institut Penyelidikan Perubatan Whitley Council
  • Pensyarah Pusat Sivik Kebangsaan, Kementerian Penerangan.

Selain itu, beliau juga memainkan peranan aktif di peringkat antarabangsa sehingga dilantik menjadi :

  • Ketua Delegasi Malaysia ke Mesyuarat Jawatankuasa ASA Technical Cooperation dan Research (Filipina, Thailand dan Malaysia)
  • Ahli Lembaga Penyelarasan Kerjasama Serantau dalam Perubatan Tropika (SEAMEC)
  • Ahli Jawatankuasa Sains Sosial UNESCO
  • Ahli Majlis Pengajian Tinggi Malaysia
  • Ahli Jawatankuasa Kebangsaan Pentadbiran Pembangunan, Jabatan Perdana Menteri
  • Ahli Lembaga Pengarah, Institut Piawaian Malaysia, Kementerian Perdagangan dan Perusahaan
  • Ahli Jawatankuasa Penubuhan UKM
  • Setiausaha Agung Persatuan Pegawai Kerajaan Kanan (Mohd. Zamberi 2011).

(Mohd. Zamberi 2011).

Pengiktirafan

Ketokohan, usaha yang berterusan dan semangat patriotik yang sentiasa tertanam dalam jiwanya telah menyebabkan beliau juga diiktiraf oleh kerajaan dan pemimpin dalam dan luar negara dengan dikurniakan Darjah Setia Mahkota (D.S.M.) oleh Yang di-Pertuan Agong pada bulan Jun 1967 dan Darjah Kerabat Yang Amat Dihormati oleh Sultan Johor pada bulan Oktober 1967.

Pada tahun 1968, beliau telah dianugerahkan gelaran Profesor oleh Universitas Indonesia. Dalam ucapannya semasa penganugerahan terbabit, beliau tidak ketinggalan mengutarakan gagasan tentang penubuhan sebuah universiti yang menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar (Mohd. Zamberi 2011 & Universiti Malaya 1999).

Penutup

Walau bagaimamapun, usaha dan semangat memperjuangkan nasib anak bangsa tidak dapat diteruskan oleh anak jati Johor ini. Pada 15 Februari 1969, doktor berjiwa patriotik ini telah meninggal dunia dalam usia yang begitu muda iaitu pada usia 38 tahun. Namun, walaupun berkesempatan mencurah bakti dalam tempoh singkat, jasanya kekal sehingga kini dan berjaya memperlihatkan ramai cendiakawan serta profesioanal Melayu lahir dengan kelulusan dari universiti tempatan berorientasikan Bahasa Melayu.

Bagi menghargai jasa dan perjuangannya dalam pembangunan modal insan yang cerdas dan cemerlang, sebuah pusat pengajian tinggi dalam bidang teknikal iaitu Politeknik Ungku Omar, Ipoh, Perak dinamakan sempena nama beliau. Selain itu, IMR juga telah menamakan dewannya sebagai Auditorium Ungku Omar. Beberapa kolej kediaman di pusat pengajian tinggi seperti UKM dan Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI) juga telah dinamakan sempena nama Ungku Omar (Mohd Zamberi 2012). Dalam tempoh yang singkat itu juga beliau telah menghasilkan lebih 40 kertas kerja berkaitan bidang kepakarannya.

RUJUKAN

  • http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/component/content/article/385-info-ringkas/5547-          tokoh-pendidikan.html (1 November 2012)
  • http://www.nst.com.my/ungku-omar-a-patriot-par-excellence-says-raja-nazrin 1.70106#ixzz2E2q9ykZx(4 November 2012)
  • http://www.utusan.com.my/utusan/Sastera/20120701/sa_03/Perjuangan-Ungku-Omar (5 November 2012)
  • Mohd Ali Kamarudin. 1981. Sejarah penubuhan Universiti Kebangsaan Malaysia. Bangi: Universiti Kebangsaan Malaysia
  • Mohd Zamberi A. Malek. 2012. Ungku Omar Ahmad : tokoh negara tersohor. Kuala Lumpur: Anjung Media Resources
  • Universiti Malaya. 1980. Collected works of Ungku Omar. Kuala Lumpur: Universiti Malaya.
  • Universiti Malaya. 1999. Profil Tokoh-tokoh Gemilang Universiti Malaya. Kuala Lumpur: Universiti Malaya.
Bibliografi Penulisan Tokoh

1. Bibliografi Penulisan Oleh Ungku Omar

Bil.  Judul   Penulis  Sumber  Lokasi  
1 Bahasa Melayu dalam lapangan kesihatan, perubatan dan rumah sakit Ungku Omar Ahmad Di sekitar persoalan bahasa Melayu 1957-1972 (Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka, 1981) : 315-320. Buku Collected works of Ungku Omar
2 Efforts to collect Medical Terminologies in the National Language Ungku Omar Ahmad Medical Journal of Malaya, vol. XIV, No. 3, (March 1960): 193-195 Buku Collected works of Ungku Omar
3 Usaha mengumpulkan istilah-istilah perubatan dan bahasa kebangsaan Ungku Omar Ahmad Medical Journal of Malaya, vol. XIV, No. 3, (March 1960): 196-199 Buku Collected works of Ungku Omar
4 Assay of small amounts of isolated Leucocytes Ungku Omar Ahmad & D. N. Baron Journal of Clinical Pathology, Vol. XVIII, No. 1, (1965) 127.  Buku Collected works of Ungku Omar
5 Urgent medical problems which endanger rural development and socio-economic progress of Malaysia Ungku Omar Ahmad Special issue (No. 1), Institute for Medical Research, (1966), Kuala Lumpur, Malaysia Buku Collected works of Ungku Omar
6 Malaria eradication in west Malaysia Ungku Omar Ahmad Paper presented to the Conference of Chief Medical and Health Officers, Malaysia (June 1967) Buku Collected works of Ungku Omar
7 Medical and health problem associated with socio-economic development of the rural areas in tropical Malaysia Ungku Omar Ahmad Paper presented to the first Southeast Asia Regional seminar on Tropical Medicine and the third Conference on Parasitic Diseases, Bangkok, Thailand (August 1967) and published by SEAMES, Tropical Medicine Centre, Bangkok. Buku Collected works of Ungku Omar
8 Keadaan kesihatan di luar bandar penting untuk proses pembangunan dalam segala bidang  Ungku Omar Ahmad Paper presented at the Symposium on problems of rural population at the University Malaya (September 1967)  Buku Collected works of Ungku Omar
9 Perhubungan antara manusia, rokok dan kanser Ungku Omar Ahmad Review paper read to the Alam Shah Scientific Society, 1967 Buku Collected works of Ungku Omar
10 Research in family planning Ungku Omar Ahmad A lecturer paper prepared for the Family Planning Course, Family Planning Board, MARA Building, Kuala Lumpur, Malaysia, 1967 Buku Collected works of Ungku Omar
11 Konsep universiti Islam di Malaysia Ungku Omar Ahmad Working paper presented at the Seminar in Islamic Organisations held at the Islamic College, Kuala Lumpur, August 1967 Buku Collected works of Ungku Omar
12 Two Countries in one Ungku Omar Ahmad Presentation of the problems caused by the uncoordinated development between the urban and rural areas. An introductory address to a Visiting Delegation of Indonesian Doctors and Health Officers, 18 November 1966 at the Institute for Medical Research, Kuala Lumpur, Malaysia. Published in 'Selected Speeches' by J. Victor Morais Inc., Kuala Lumpur, Malaysia, 1967  Buku Collected works of Ungku Omar
13 Veterinary public health with particular reference to Malaysia Ungku Omar Ahmad Kajian Veterinaire, Vol. 1, No. 2., November 1967, 54-62. Buku Collected works of Ungku Omar
14 Scientific research potential in Malaysia Ungku Omar Ahmad An interview with Dr. v. Kanapathy. UMBC Economic Review, Vol. III, No. 2, 1967, 1-3 Buku Collected works of Ungku Omar
15 Evaluation of Dextrostix in blood sugar estimation  Butterfly, J. e., DE Witt, G. F., & Ungku Omar Ahmad Medical Journal of Malaya, Vol. XXI, No. 4, June 1967, 362-365 Buku Collected works of Ungku Omar
16 Evaluation of Urastrat, a Dipsttick Method for Urea Determination. Butterfly, J. e., DE Witt, G. F., & Ungku Omar Ahmad Far East Medical journal, Vol. Ill, No. 12, (December 1967) 395-98. Buku Collected works of Ungku Omar
17 Dextrostix in Glucose Tolerance Test Butterfly, J. e., DE Witt, G. F., & Ungku Omar Ahmad Medical Journal of Malaya, Vol. XXII, No. 3, (March 1968) 217-21 Buku Collected works of Ungku Omar
18 Kedudukan belia di masa ini  Ungku Omar Ahmad Seminar Pertanian dan Perusahaan, Serdang: Kolej Pertanian,   Februari 1968 Buku Collected works of Ungku Omar
19 Universitas Indonesia sebagai Pusat Pembangunan Intellectuil dan Perpaduan Di-Asia Tenggara. Ungku Omar Ahmad An Inaugural Lecture of Prof. Dr. Ungku Omar Ahmad on his appointment as a Visiting Professor in Pathology and Human Ecology, Faculty of Medicine, University of Indonesia, Djakarta. Publish­ed by the University of Indonesia, Djakarta, (March 1968). Buku Collected works of Ungku Omar
20 Science and Technology in Malaysia: The Need for Recognition, Assess­ment, Planning and Co-ordination Ungku Omar Ahmad A Lecture delivered to the Thirteenth Annual General Meeting of the Malaysian Scientific Association, Kuala Lumpur, (March 1968). Buku Collected works of Ungku Omar
21 Tropical Medicine in Malaysia: A Mixture of Magic, Myth and Modern Medicine.  Ungku Omar Ahmad Paper read at the International Symposium on Tropical Dis­eases of South East Asia, Tokyo, J apan, (November 1968). Buku Collected works of Ungku Omar
22 Blood Examinations to aid Oral Diagnosis Ungku Omar Ahmad, Lopez.G., Ramanathan, K. & Tan Cheng Kiat    Dental journal of Malaysia & Singapore, Vol. VIII, No. 1, (February 1968) 43-53. Buku Collected works of Ungku Omar
23 Oral Carcinoma: A Review of the Aetiological Factors and a Preventive Programme Ungku Omar Ahmad & Ramanathan, K Medical journal of Malaya. Vol. XXII, No. 3, (March 1968 172-181. Buku Collected works of Ungku Omar
24 Rhinosporidiosis in Malaysia Ramanathan, K., Ungku Omar Ahmad, Kannan Kutty, M., Dutt, A.K., Balasegaram, M., Harnam Singh & Tan Cheng Keat  Medical journal of Malaya, Vol. XXII, No. 4 (June 1968) 276-84 Buku Collected works of Ungku Omar
25 Malignant Haemangiopericytoma Kannan Kutty, M., Ungku Omar Ahmad, Lau Bik Ann, Ramanathan, K., & Dutt, A.K. Far East Medical journal, Vol. IV, No. 6, (June 1968) 176-79. Buku Collected works of Ungku Omar
26 Klinefelter's Syndrome: A Case Report Kannan   Kutty,  M.,  Dutt,  A.K.,  Lopez, G., Pillay, R.P., & Ungku Omar  Ahmad Medical journal of Malaya, Vol. XXIII, No. 1, (September 1968). Buku Collected works of Ungku Omar
27 Cancer Kannan Kutty, M., Ramanathan, K., &  Ungku Omar Ahmad  Scientific Malaysian, No. 1, (July 1968) 37-41. Buku Collected works of Ungku Omar
28 Porokeratosis:  Report of a Case Ramanathan, K., Ungku Omar Ahmad, Kannan Kutty, M., Lee Kwok  Ching &  Dutt, A.K. British Dental journal, (January 1969) 31-32. Buku Collected works of Ungku Omar
29 Burkitt's Lymphoma: Report of Five Cases in West Malaysia Ramanathan, K., B. Singh, Vanniasingham, P.C., Sreenevasan, G.A., Kannan Kutty, M., & Ungku Omar Ahmad Far East Medical journal, Vol. V, (August 1969) 261. Buku Collected works of Ungku Omar
30 Angiostrongylus cantonensis in an isolated village in Pahang.  Lim, B.L. & Ungku Omar Ahmad  Medical journal of Malaya, Vol. XXIII, No. 3(March 1969) 208-213. Buku Collected works of Ungku Omar
31 Carcinoid Tumour:  A Report of Four Cases with unusual sites of origin Dutt, A.K., Kutty, M.K., Balasegaram, M., &  Ungku Omar Ahmad   Medical Journal of Malaya, Vol. XXIII, No. 3, (March 1969) 216-219. Buku Collected works of Ungku Omar
32 Medical History and its Significance.  Ramanathan, K., Lim Eu Jin, Tan Cheng Keat & Ungku Omar Ahmad Dental Journal of Malaya, Vol. X, No. 1 (May 1970). Buku Collected works of Ungku Omar
33 Bahasa Melayu dalam lapangan kesihatan, perubatan dan rumah sakit Ungku Omar Di sekitar persoalan bahasa Melayu 1957-1972 (Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka, 1981) : 315-320. Universiti Malaya
34 Blood examinations to aid oral diagnosis  Ungku Omar Dental Journal of Malaysia & Singapore 1968 Feb.; 8(1): 43-53 Universiti Malaya
35 Keadaan kesihatan di luar bandar penting untuk peroses pembangunan dalam segala bidang  Ungku Omar Simposium Masalah Penduduk Luar Bandar (1967: Kuala Lumpur), Persekutuan Bahasa Melayu Universiti Malaya, 1967. Universiti Malaya
36 Collected works of Ungku Omar Ungku Omar 1980. Penerbit University Malaya Universiti Malaya
38 Profil tokoh-tokoh gemilang Universiti Malaya Universiti Malaya Kuala Lumpur : Universiti Malaya, 1999 Universiti Malaya
39 Collected works of Ungku Omar Ungku Omar 1980. Penerbit University Malaya Malaysiana, PNM
40 Keadaan kesihatan di luar bandar penting untuk peroses pembangunan dalam segala bidang  Ungku Omar Simposium Masalah Penduduk Luar Bandar (1967: Kuala Lumpur), Persekutuan Bahasa Melayu Universiti Malaya, 1967.  PNM
41 Petroleum untuk pembangunan negara : (kertas-kertas kerja), Syarahan Kenangan Ungku Omar (ke2 : 1983 : Bangi) Ungku Omar Bangi : Fakulti Sains Fizik dan Gunaan, UKM, 1983  PNM
43 Development plan of the Malaysian National Centre for Tropical Medicine, Institute for Medical Research, Kuala Lumpur Ungku Omar Ahmad/ IMR Chung Ching Jit Pao Ltd, 1977 KIK- PNM
48 Collected works of Ungku Omar ungku omar 1980. Penerbit University Malaya UKM
53 Bahasa Melayu dalam lapangan kesihatan perubatan dan rumah sakit Ungku Omar Dewan Bahasa, 1/11/1958 OPAC, DBP
54 Deraf perkara Bahasa Kebangsaan kepada Pengarah, Pusat Penyelidikan Perubatan, Kuala Lumpur Ungku Omar Ahmad koleksi ANM, t.t Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
55 Kedudukan belia di masa ini  Ungku Omar Ahmad Serdang: Kolej Pertanian, Seminar Pertanian dan Perusahaan,  Februari 1968 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
56 Director IMR/ Chairman Action Committee for the Eradication of Malaria in rural Malaysia, Malaria Eradication in West Malaysia anon.  ? Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
57 Introductory Section   Ungku Omar Ahmad koleksi ANM Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
58 Masalah-masalah penduduk di luar bandar Ungku Omar Ahmad Simposium masalah-masalah penduduk luar bandar, Persekutuan Bahasa Melayu, Universiti Malaya, Kuala Lumpur, 9-10 September 1967 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
59 Problems that those going to the rural areas may meet Ungku Omar Ahmad Ladies Officers Seminar, 6-7 Disember 1965, Koleksi ANM Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
60 Professional Training and experience in Malaysia  Ungku Omar Ahmad koleksi ANM Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
61 Urgent medical problems which endanger rural development and socio-economic progress of Malaysia Ungku Omar Ahmad Makalah khas sempena kunjungan Presiden Amerika Syarikat, Lyndon B. Johnson ke Malaysia, 30 Oktober 1966 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
62 Usaha mengumpulkan istilah-istilah perubatan dan bahasa kebangsaan Ungku Omar Ahmad koleksi ANM Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
63 Role of rural health personnel in the eradication of Malaria in West Malaysia  Ungku Omar Ahmad Laporan koleksi ANM Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
64 Surat Ungku Omar kepada Setiausaha Tetap, Kementerian Kesihatan, mengenai kuliah perubatan  Ungku Omar Ahmad Universiti Malaya, 16 Jun 1965 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
65 Surat Ungku Omar kepada Pegawai Perjawatan Persekutuan mengenai Award of Study Leave to Research Officers for 1960 Ungku Omar Ahmad 9 Mei 1961 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
66 Surat Ungku Omar dari Royal Free Hospital, England kepada Dr. T. J Danaraj, Dekan Fakulti Perubatan, Universiti Malaya anon.  20 Jun 1963 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
67 Surat Ungku Omar dari Royal Free Hospital, England kepada Pendaftar, College of Pathologist, London mengenai Membership Without Examination anon.  25 Januari 1964 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
68 Surat Ungku Omar, Private, Personal and Confidential   Ungku Omar Ahmad 25 Ogos 1965 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
69 Surat Ungku Omar, Department of Pathology, Universiti London kepada Setiausaha Kementerian Kesihatan, mengenai Promotion to Senior Pathologist Ungku Omar Ahmad 15 Jun 1963 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
70 Surat Ungku Omar kepada Secretary, Royal Institute of Chemistry, London, mengenai ahli A. R. I. C Ungku Omar Ahmad 21 Ogos 1968 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
71 Surat Ungku Omar kepada Setiausaha Tetap, Pengarah Perkhidmatan Perubatan, Kementerian Kesihatan, mengenai permohonan cuti rehat Ungku Omar Ahmad 2 Julai 1968  Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
72 British Journal Of Anaesthesia Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. 1966 ANM
73 Hooper Newsvector Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Vol. 3, No. 1, April 1969 ANM
74 Oral Carcinoma. A Review of the Etiological Factors and a Preventive Programme  Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. dan K. Ramanathan Institute of Medical Research, Malaysia, 1968 ANM
75 Usaha-Usaha Mengumpulkan Istilah-Istilah Perubatan dalam Bahasa Kebangsaan  Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr.  Mac 1960 ANM
76 Veterinary Public Health With Particular Reference To Malaysia'  Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr.  November 1967 ANM
77 Yang Mulia Dr. Ungku Omar Ahmad Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. 06 Jun 1967 ANM
78 Institute For Medical Research Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. T.T. , (fail) ANM
79 Tesis - Kajian Penyakit, 1967, 1969 Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. (fail) ANM
80 Surat Ungku Omar Ahmad, London Kepada Pengarah Perkhidmatan Perubatan Malaysia Kerana Memohon Melanjutkan Tempoh Cuti Belajar Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Surat  9/28/1963 ANM
81 Surat Ungku Omar Ahmad Mengenai Kenaikan Pangkat, Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr.  30 Januari 1964 ANM
82 Surat-Surat Daripada The College Of Pathlogists, London Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Surat, 1964 ANM
83 Surat Kepada Engku Kintan Bt. Abdul Rahman Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Surat, 5 OGOS 1965  ANM
84 Surat Ungku Omar Ahmad Kepada Royal Institute Of Chemistry, London Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Surat, 6 SEPTEMBER 1965  ANM
85 Surat Daripada Ungku Omar Ahmad Kepada Pengarah Institut Penyelidikan Perubatan, Kuala Lumpur Mengenai Jumlah Bayaran Apabila Mengemukakan Notis Berhenti Kerja 24 Jam Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Surat, 27 SEPTEMBER 1965 ANM
86 Surat Dr. Ungku Omar Ahmad Kepada 'Superintending Pharmacist, Rumah Sakit Umum, Johor Bharu Mengenai Rawatan Ibu Mertuanya, Datin Alsagoff Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Surat, 6 OKTOBER 1965  ANM
87 Surat Permohonan Ungku Omar Ahmad Untuk Melanggan Dengan 'Merdeka' ? Surat, 4 November 1966 ANM
88 Surat Dr. Ungku Omar Ahmad Kepada Dato Haji Osman B. Talib Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Surat, 9 November 1967 ANM
89 Surat Daripada Prof. Ungku Omar Ahmad Kepada 'Register' Universiti Malaya Mengenai Lawatan Ke Luar Negara, 30 Mac 1968 Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Surat,30 Mac 1968  ANM
90 Surat Daripada Dr. Ungku Omar Ahmad Kepada Tan Sri Ismail B. Mohamad Ali, Gabenor Bank Negara Malaysia Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Surat,30 Mac 1968  ANM
91 Oral Carcinoma. A Review Of The Etiological Factors And A Preventive Programme By Ungku Omar Ahmad And K. Ramanathan, Institute Of Medical Research, Malaysia Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr.  Kertas Kerja, 1968 ANM
92 Universitas Indonesia Sebagai Pusat Pembangunan Intellectuil Dan Perpaduan Di Asia Tenggara Oleh Dr. Ungku Omar Ahmad, Pidato Diucapkan Pada Upacara Pengukuhan Jabatan Gurubesar Luar Biasa Dalam Ilmu Pathology Dan Human Ecology Fakultas Kedoktoran Universitas Indonesia. Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr.  teks ucapan, 6 Mac 1968 ANM
93 Usaha-Usaha Mengumpulkan Istilah-Istilah Perubatan Dalam Bahasa Kebangsaan Oleh Dr. Ungku Omar Ahmad Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr.  Kertas Kerja, Mac 1960 ANM
94 'Veterinary Public Health With Particular Reference To Malaysia' By Ungku Omar Ahmad Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr.  Kertas Kerja, November 1967  ANM
95 Blood Examination To Aid Oral Diagnosis By Ungku Omar Ahmad, C.G. Lopez, K. Ramanathan And Tan Cheng Keat,  Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr., C.G. Lopez, K. Ramanathan And Tan Cheng Keat, Kertas Kerja, 1968 ANM
96 Dextrostix In Glucose Tolerance Test By J.E. Buttery, G.F. De Witt And Ungku Omar Ahmad, Institute For Medical Research, Kuala Lumpur Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr., J.E. Buttery & G.F. De Witt Kertas Kerja, 1968 ANM
97 Malignant Haemangiopericytoma By M. Kannan Kutty, Ungku Omar Ahmad, Lau Bik Ann, K. Ramanathan And A.K. Dutt, 1968 M. Kannan Kutty, Ungku Omar Ahmad, Lau Bik Ann, K. Ramanathan & A.K. Dutt Kertas Kerja, 1968 ANM
98 Research In Family Planning By Dr. Ungku Omar Ahmad Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr.  Kertas Kerja, t.t ANM
99 Konsep Universiti Islam Di Malaysia Oleh Dr. Ungku Omar Ahmad Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr.  Kertas Kerja, t.t ANM

 

2. Bibliografi Penulisan Mengenai Ungku Omar

Bil.  Judul  Penulis Sumber  Lokasi
1 Ungku Omar Ahmad : tokoh negara tersohor Mohd Zamberi A. Malek Kuala Lumpur: Anjung Media Resources, 2012 Universiti Malaya
2 Profil tokoh-tokoh gemilang Universiti Malaya Universiti Malaya Kuala Lumpur : Universiti Malaya, 1999 Universiti Malaya
3 Ungku Omar Ahmad : tokoh negara tersohor Mohd Zamberi A. Malek Kuala Lumpur: Anjung Media Resources, 2012  PNM
4 Profesor Datuk Dr. Ungku Ahmad Omar : saintis Melayu ibarat lilin membakar diri Azizul Azman Othman MUTIARA MALAYSIA 3(2): 74-75; Feb. 1995 PNM
5 Perjuangan Ungku Omar Mohd Rosli Baharom sastera. 01/07/2012 . Utusan Malaysia utusan malaysia.com.my
6 Ungku Omar a patriot par excellence, says Raja Nazrin anon. news straits times, 03 April 2012  http://www.nst.com.my/ungku-omar-a-patriot-par-excellence-says-raja-nazrin-1.70106#ixzz2E2q9ykZx
7 Sains penggerak masyarakat, 19 September 1981, Kuala Lumpur,  Syarahan kenangan Ungku Omar Hj. Ahmad Mattar  Bangi: Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia, 1984 Koleksi Am, PTSL
8 Ungku Omar Ahmad : tokoh negara tersohor Mohd Zamberi A. Malek Kuala Lumpur: Anjung Media Resources, 2012 PATMA, 
9 Ungku Omar bin Ahmad tokoh sains terkemuka di Asia Tenggara tiada Utusan Melayu, 27/07/1989 OPAC, DBP
10 Ungku Omar ibarat hilangnya sebutir bintang Hanapiah Sudin Mingguan Kota, 08/01/1989 OPAC, DBP
11 Ungku Omar dalam kenangan Hanapiah Sudin Mingguan Kota, 15/01/1989 OPAC, DBP
12 Ungku Omar b. Ahmad (1931-1969) tiada Dewan Siswa, 1/11/1989 OPAC, DBP
13 Fifty years of Medical Research in Malaya anon. IMR 1900-1950, Jubilee Volume No. 25, Kuala Lumpur Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
14 Dr. Ungku Omar Ahmad, dalam Pejuang Terbilang Johor oleh: Ismail Adnan, penyunting: Abu Bakar Hamid, Md. Ismail Zam Zam Johor: Yayasan Warisan Johor, 2002. Hlm. 141-143. Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
15 Sambutan 100 tahun Institut Penyelidikan Perubatan (100 years of the IMR, 1900-2000)  anon. Kuala Lumpur Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
16 Seventy-five years of Medical Research in Malaysia, IMR 1901-1976, Volume No. 32 anon. Kuala Lumpur Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
17 Laporan Universiti Kebangsaan, Jawatankuasa Penaja Universiti Kebangsaan  Syed Nasir Ismail Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka, t.t Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
18 Annual Report of the Institute for Medical Research  anon. Kuala Lumpur, 1958- 1968 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
19 Asia Megazine anon. 07 November 1965 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
20 Berita IMR (Keluaran Khas) anon. Jilid 2 (2)Jilid 2 (2), 2 April 1969 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
21 A report on the health, the diet and economic condition of groups of people in the lower levels in Malaya Burgess, R. C dan Laidin Alang Musa Report No.13, Inst. Med. Res., Fed. of Malaya, 1950 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
22 Ungku Omar bukan hanya terkenal di bidang perubatan Hanafiah Sudin Mastika, Bil. 3, Tahun ke-48 , Mac 1989, hlm. 50-51 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
23 The culicidae of Malaya Leicester, G. F. F.M. S Stud. Inst. Med. Res. No. 3, 1908 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
24 Prof. Datuk Ungku Omar Ahmad: tokoh perubatan Melayu terkemuka Mohd Zamberi A. Malek Bersih: Majalah Kesihatan, 1992, Bil. 1, Mac, hlm. 12-13. Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
25 Ungku Omar Ahmad: tokoh perubatan tersohor anon. Pembentangan Seminar Akademi Pengajian Melayu (APM), Universiti Malaya, 12 Januari 2007 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
26 The Peejay Post (Bulletin of the Rotary Club of Petaling Jaya),  anon. No. 8, 24 Ogos 1967 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
27 Malaria control in Malaya and Assam Ross, Ronald Malayan Med. Journal, No. 3, 1928, hlm. 40 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
28 Tokoh Islam: Prof. Dato' Dr. Ungku Omar Ahmad anon. koleksi Arkib Negara Malaysia Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
29 Ungku Omar bin Ungku Ahmad dalam Ensiklopedia Sejarah dan Kebudayaan Melayu anon. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka, hlm. 142 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
30 Ungku Omar Ahmad, Scout Tit-Bits, dalam Majalah Tahunan Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK) anon. Kuala Kangsar: 1948, hlm. 8-9 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
31 The Discussion Circle, dalam Majalah Tahunan Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK) anon. Kuala Kangsar: 1947, hlm. 30-31 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
32 Official papers on the medical statistics and topography of Prince of Wales Ward, T. M dan Grant J.P  Penang Govt. Press, 1830 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
33 The prevention of Malaria in Federated Malay States Watson, M Liverpool, 1911, edisi pertama Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
34 Malaria Fevers of British Malaya  Wright, H F.M. S Stud. Inst. Med. Res. No. 3, 1908 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
35 Dr. Ungku Omar dalam kenangan  Ahmad Salleh Berita Minggu, 23 Februari 1969 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
36 Director of IMR dies anon.  Malay Mail, 15 Februari 1969 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
37 Pusat Sains $5 juta memakai nama Prof. Ungku Omar anon.  Utusan Malaysia, t.t Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
38 Dr. Ungku Omar meninggal dunia  anon.  Utusan Melayu, 17 Februari 1969 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
39 Jenazah Allahyarham Profesor Ungku Omar selamat dikebumikan anon.  Utusan Malaysia, 16 Februari 1969 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
40 Kawat ta'ziah tiba dari dalam dan luar negeri anon.  Utusan Malaysia, t.t Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
41 Ungku Omar buried at Ampang Cemetery anon.  Straits Times, 17 Februari 1969 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
42 Ungku Omar meninggal dunia anon.  Berita Harian, t.t Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
43 Ungku Omar Science Centre Planned in Perak anon.  Straits Times, 17 Februari 1969 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
44 Ungku Omar tingkatkan kesihatan Melayu anon.  Utusan Zaman, 4 November 2001 hlm. 28 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
45 Ungku Omar ahli sains dan penggerak masyarakat anon.  Utusan Malaysia, t.t Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
46 Surat Syed Nasir Ismail kepada Ungku Omar, Pengerusi Jawatankuasa Istilah Perubatan Syed Nasir Ismail 8 Oktober 1960 Buku Ungku Omar: Tokoh Negara Tersohor
47 Majlis Pengkisahan Sejarah: Sehari Mengenang Prof. Dato' (Dr.) Ungku Omar Ahmad  anon.  Video House System (VHS) ANM
48 Surat Daripada M. Nadarajah Mengenai Datin Dr. Lady Thomson, 30 Jun 1962 M. Nadarajah Surat  ANM
49 Surat Daripada A. Halim Latiff, Pejabat Pesuruhjaya Tinggi Malaysia, London Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Mengenai Penyambungan Tempoh Cuti Belajar   A. Halim Latiff Surat, 11 Disember 1963 ANM
50 Surat Daripada K. Mahmud, Hospital Kluang Kepada Pusat Ternakan Haiwan, Kluang Mengenai Bayaran Bil-Bil K. Mahmud Surat  ANM
51 Surat Daripada Dr. T. Balasingham, Hospital Besar Kepada Peguam Negara Mengenai Laporan Kematian Wong Nyong Ing,  Dr. T. Balasingham Surat, 26 November 1964  ANM
52 Surat Daripada The Medical Defence Union, London Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad, The Medical Defence Union, London  Surat,  14 Julai 1965  ANM
53 Surat Daripada R.G. Smith, Sarawak Kepada Dr. Balasingham R.G. Smith Surat, 22 JUN 1965  ANM
54 Surat Daripada Lim Huck Boon, Hospital Alor Setar, Kedah Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Lim Huck Boon Surat  ANM
55 Memo-Memo Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad ? Surat, 1965, 1969  ANM
56 Surat Daripada Prof. A. A. Sandosham Kepada Setiausaha Tetap, Kementerian Kesihatan Mengenai Dr. Ungku Omar Ahmad,  Prof. A. A. Sandosham  Surat, 8 SEPTEMBER 1965  ANM
57 Surat Daripada Dr. K. Kulaseerasingham, Rumah Sakit Umum, Pulau Pinang Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Mengenai Elaun Kerana Memangku Jawatan Radiologist Dr. K. Kulaseerasingham Surat, 8 SEPTEMBER 1967 ANM
58 Surat-Surat Daripada James Kanagaraj Lucas Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Mengenai Pembelian Kereta James Kanagaraj Lucas  September & November 1965  ANM
59 Surat Dr. Ungku Omar Ahmad Kepada 'Superintending Pharmacist, Rumah Sakit Umum, Johor Bharu Mengenai Rawatan Ibu Mertuanya, Datin Alsagoff Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Surat, 6 OKTOBER 1965  ANM
60 Surat Daripada Dr. C.G. Lopez, Ipoh Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Dr. C.G. Lopez Surat, 8 November 1965  ANM
61 Surat Permohonan Ungku Omar Ahmad Untuk Melanggan Dengan 'Merdeka' ? Surat, 4 November 1966 ANM
62 Surat Daripada S.Y. Tow, Bukit Peringgit, Melaka Kepada Ungku Omar Ahmad S.Y. Tow Surat, 20 November 1965  ANM
63 Surat Daripada Dato Hj. Osman Bin Talib Kepada Ungku Omar Ahmad Kerana Menjemput Menghadiri Majlis Di Rumahnya  Dato Hj. Osman Bin Talib  Surat, 24 November 1965  ANM
64 Surat Dr. Ungku Omar Ahmad Kepada Dato Haji Osman B. Talib Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Surat, 9 November 1967 ANM
65 Surat Daripada Dr.Lim Huck Bon, Hospital Alor Setar, Kedah Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Dr.Lim Huck Bon Surat, 14 Mei 1966  ANM
66 Surat Daripada Mahmood B. Hussein, Terengganu Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Mengenai Permohonan Untuk Memasuki Maktab Teknik Kuala Lumpur, Mahmood B. Hussein Surat, 30 Disember 1966 ANM
67 Surat Daripada Zahara Bee Merican, Universiti Malaya Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Zahara Bee Merican Surat, 23 Mei 1966  ANM
68 Surat daripada V.M. Chacko, Hospital Assunta, Petaling Jaya Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad V.M. Chacko Surat, 3 Jun 1966  ANM
69 Surat Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Mengenai Kelahiran Anak Mrs. Razak Di Hospital Assunta ? Surat,20 Jun 1966  ANM
70 Surat Daripada Geoffrey A. Myers, International College Of Tropical Mecicine, Hamilton, Bermuda Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Geoffrey A. Myers Surat,14 Julai 1966  ANM
71 Surat Daripada Raja Hassan B. Mohamad, Majidee, Johor Bahru Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad, Meminta Bantuan Mencarikan Kerja Untuk Anaknya, Raja Rosidah Raja Hassan B. Mohamad Surat,20 Julai 1966  ANM
72 Surat Daripada A. Karim Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Kerana Menjemput Ke Majlis Ulangtahun Perkahwinannya A. Karim  Surat,26 Julai 1966  ANM
73 Surat Daripada Dato Haji Abdul Rahman Bin Mohamed Yasin Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Dato Haji Abdul Rahman Bin Mohamed Yasin  Surat,12 Oktober 1966  ANM
74 Surat Daripada Hoogstraal, Dept. Of The Navy, Washington Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Hoogstraal Surat,17 Oktober 1966  ANM
75 Surat Daripada J.T. Hook, Roussel Laboratories Ltd, Wembley Park Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Mengenai 'Reprints' Artikel Daripada 'The Practitioner' Dan 'British Journal Of Anaesthesia' J.T. Hook Surat,30 Januari 1967  ANM
76 Surat Kepujian Menteri Pendidikan Dan Kebudayaan Indonesia Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad, 1968 ? Surat, 1968 ANM
77 Surat Daripada Malaysian Society Of Parasitology And Tropical Medicina Mengenai Kematian Prof. Dr. Ungku Omar Ahmad ? Surat, 28 April 1969  ANM
78 Surat Daripada Mrs. Ungku Omar Ahmad (Tengku Khatijah Suleiman) Yang Telah Menerima Kiriman Ucapan Takziah Kerana Kematian Prof. Dr. Ungku Omar Ahmad ? Surat, 1969  ANM
79 Surat Daripada Edwin H. Feinberg, Biosciences Information Service, Pennsylvania Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Mengenai Laporan Tahunan Institute Medical Research Edwin H. Feinberg Surat, 29 September 1970  ANM
80 Surat Daripada V. Mahalingam, President Spastic Children's Association Of Selangor Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad,  V. Mahalingam Surat, t.t ANM
81 Surat Dari Johor Bahru Kepada Prof. Dr. Ungku Omar Ahmad, 1966 ? Surat, 1966 ANM
82 Poskad Kepada Prof. Dr. Ungku Omar Ahmad Dari Washington, ? poskad,  27 Mei 1966  ANM
83 Surat Daripada Heyneman, University Of California, San Francisco Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad,  Heyneman Surat,13 April 1967  ANM
84 Surat Daripada Zahara Bee Merican, Pulau Pinang Kepada Dr. Ungku Omar Ahmad Mengenai Pelajarannya Zahara Bee Merican Surat,5 Ogos 1966  ANM
85 Surat Menyurat Mengenai Ucapan Takziah Di Atas Kematian Prof. Dato' Dr. Ungku Omar Ahmad ? Surat, 1969  ANM
86 Malignant Haemangiopericytoma By M. Kannan Kutty, Ungku Omar Ahmad, Lau Bik Ann, K. Ramanathan And A.K. Dutt, 1968 M. Kannan Kutty, Ungku Omar Ahmad, Lau Bik Ann, K. Ramanathan & A.K. Dutt Kertas Kerja, 1968 ANM
87 Pengkisahan Sejarah 'Sehari Mengenang Professor Dato' Dr. Ungku Omar Ahmad' - 10 November 1988, Jam 9.00 Pagi Di Auditorium Arkib Negara Malaysia Jalan Duta Kuala Lumpur ? Terbitan, 10 November 1988 ANM
88 Ucapan Dato' Zakiah Hanum, Ketua Pengarah Arkib Negara Di Majlis Pengkisahan Sejarah 'Sehari Mengenang Prof. Dato' Dr. Ungku Omar Ahmad' Dato' Zakiah Hanum Teks Ucapan, t.t ANM

 

Analisis Karya


Pengenalan

Salah seorang tokoh terbilang Johor ialah Ungku Omar bin Ungku Ahmad. Saintis Melayu tersohor ini dilahirkan pada tahun 1931 di Johor Bahru, Johor. Mendapat pendidikan di Sekolah Melayu Tangkak, Pontian dan Segamat, Johor beliau meneruskan pelajaran di Sekolah Inggeris, Kluang dan Maktab Melayu Kuala Kangsar, Perak.

Cendiakawan tersohor ini seterusnya melanjutkan pengajian peringkat ijazah dalam bidang perubatan di Universiti Malaya Singapura pada tahun 1957. Setelah tamat pengajian, beliau berkhidmat sebagai Pegawai Perubatan di Pusat Penyelidikan Perubatan (IMR) Kuala Lumpur. Setelah berkhidmat beberapa tahun, cendiakawan berjiwa pendidik ini meneruskan lagi pelajaran dalam bidang Patologi daripada Royal College of Physicians London dan Royal College of Surgeon.

Kecemerlangannya dalam bidang perubatan melayakkan beliau dianugerahkan Fellowship of Royal Pathology. Pada tahun 1965, beliau melanjutkan pelajaran peringkat doktor falsafah di University of London dengan tesis bertajuk "Electrolytes in Isolated Human Leucocytes" (Mohd Zamberi 2012). Kecemerlangan saintis berjiwa patriotik ini mendapat perhatian kerajaan apabila beliau diberi kepercayaan untuk menerajui IMR sekali gus menjadikannya anak Melayu pertama memimpin institusi terbabit dengan menyandang jawatan pengarah. Ungku Omar Ahmad bukan sahaja doktor perubatan yang penuh dedikasi tetapi juga seorang penyelidik yang tidak jemu-jemu berkongsi ilmu dengan masyarakat yang ketika itu baru sahaja menjadi bangsa merdeka.

Segala ilmu yang ada padanya akan dikongsikan melalui penulisan dan ceramah di segenap pelosok tanah air. Saintis dari golongan bangsawan ini juga mengenepikan darjat dan pangkatnya untuk melawat ke kampung-kampung semata-mata untuk berkongsi ilmu dengan menyampaikan ceramah mengenai kesihatan dan penjagaan kebersihan (Mohd Zamberi 2012). Beliau juga kerap melawat kampung-kampung untuk melihat sendiri keadaan, kehidupan dan persekitaran kampung. Antara bidang-bidang kecenderungannya dalam menulis ialah sains perubatan, sains kesihatan dan pendidikan. Sepanjang hayatnya, beliau telah menulis lebih daripada 40 kertas kerja yang juga telah menjadi rujukan dan panduan pelajar dan penyelidik.

Dunia penulisan

Ungku Omar aktif menulis sejak di bangku sekolah lagi. Ketokohannya bukan sahaja dalam bidang akademik tetapi juga ko-kurikulum sehingga beliau diberi kepercayaan untuk memimpin pasukan pengakap dan sidang editor majalah di Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK). Antara karyanya ialah Scout Tit-Bits dan The Discussion Circle yang dimuatkan dalam majalah tahunan sekolahnya.

Menginjak ke usia dewasa, Ungku Omar meneruskan minatnya dalam bidang penulisan. Namun kali ini, Ungku omar telah menyerlahkan bakatnya dalam bidang penulisan kreatif dengan mengarang puisi indah untuk bakal isterinya. Hal ini berlaku ketika beliau melanjutkan pelajaran di Universiti Malaya di Singapura.

Ketika berjauhan dengan kekasihnya (yang kemudian dilamar menjadi isterinya) beliau gemar mengutus surat dan puisi-puisi indah untuk suri hatinya itu (Mohd Zamberi 2012). Kecenderungannya menulis berterusan sehingga ke alam pekerjaan. Walaupun sibuk dengan tugasannya, beliau semakin aktif menulis tentang bidang kepakarannya dengan tujuan berkongsi ilmu untuk kepentingan dan masa depan anak bangsanya.

Jadual 1: Beberapa hasil penulisan Ungku Omar berkaitan kesihatan, perubatan dan pendidikan
Bil. Judul Penulis
1 Bahasa Melayu dalam lapangan kesihatan, perubatan dan rumah sakit 1981
2 Efforts to collect Medical Terminologies in the National Language 1960
3 Usaha mengumpulkan istilah-istilah perubatan dan bahasa kebangsaan 1960
4 Assay of small amounts of isolated Leucocytes 1965
5 Urgent medical problems which endanger rural development and socio-economic progress of Malaysia  1966
6 Malaria eradication in west Malaysia 1967
7 Medical and health problem associated with socio-economic development of the rural areas in tropical Malaysia 1967
8 Keadaan kesihatan di luar bandar penting untuk proses pembangunan dalam segala bidang 1967
9 Perhubungan antara manusia, rokok dan kanser 1967
10 Research in family planning 1967
11 Konsep universiti Islam di Malaysia 1967
12 Two Countries in one 1967
13 Veterinary public health with particular reference to Malaysia 1967
14 Scientific research potential in Malaysia 1967
15 Evaluation of Dextrostix in blood sugar estimation 1967
16 Evaluation of Urastrat, a Dipsttick Method for Urea Determination. 1967
17 Dextrostix in Glucose Tolerance Test 1968
18 Kedudukan belia di masa ini 1968
19 Universitas Indonesia sebagai Pusat Pembangunan Intellectuil dan Perpaduan Di-Asia Tenggara. 1968
20 Science and Technology in Malaysia: The Need for Recognition, Assess­ment, Planning and Co-ordination 1968
21 Tropical Medicine in Malaysia: A Mixture of Magic, Myth and Modern Medicine. 1968
22 Blood Examinations to aid Oral Diagnosis 1968
23 Oral Carcinoma: A Review of the Aetiological Factors and a Preventive Programme 1968
24 Rhinosporidiosis in Malaysia 1968
25 Malignant Haemangiopericytoma 1968
26 Klinefelter's Syndrome: A Case Report 1968
27 Cancer  1968
28 Porokeratosis:  Report of a Case 1969
29 Burkitt's Lymphoma: Report of Five Cases in West Malaysia 1969
30 Angiostrongylus cantonensis in an isolated village in Pahang. 1969
31 Carcinoid Tumour:  A Report of Four Cases with unusual sites of origin 1969
32 Medical History and its Significance. 1970

Sumber: Universiti Malaya. 1980. Collected works of Ungku Omar. Kuala Lumpur: Universiti Malaya.


Sains perubatan

Keunggulan Ungku Omar bukan sahaja sebagai doktor perubatan bahkan pengkaji yang sentiasa serius dan komited dalam bidang kepakarannya. Hal ini terbukti apabila beliau berjaya menghasilkan sebuah jurnal antarabangsa yang terkenal iaitu Journal of Clinical Pathology. Penglibatannya dalam bidang penyelidikan sains dan perubatan mendapat pengiktirafan antarabangsa seperti World Health Organization (WHO) dan diterima sebagai ahli College of Pathologist, London dan ahli kehormat College of American Pathologist, Amerika Syarikat.

Beliau juga ahli jawatankuasa Sains Kemasyarakatan UNESCO dan ahli Lembaga Penyelarasan Kerjasama Serantau dalam Perubatan Tropika (SEAMEC). Bersandarkan ilmu, kagigihan dan ketokohannya dalam bidang perubatan dan penyelidikan telah melayakkannya menjadi pengarah di Institute of Medical Research (IMR), Kuala Lumpur pada tahun 1965.

Ketokohannya sebagai saintis ulung semakin terserlah apabila beliau aktif menulis tentang ilmu perubatan walaupun sibuk memimpin institusi terulung negara itu. Beliau sentiasa berusaha mencari peluang dan runag untuk menulis bidang kepakarannya untuk dijadikan bahan bacaan dan rujukan anak bangsanya.

Antara hasil tulisannya ialah Masalah-masalah penduduk di luar bandar (disampaikan dalam Simposium masalah-masalah penduduk luar bandar, Persekutuan Bahasa Melayu di Universiti Malaya, Kuala Lumpur pada 9 dan 10 September 1967), Problems that those going to the rural areas may meet (dalam Ladies Officers Seminar, pada 6 dan 7 Disember 1965) dan Urgent medical problems which endanger rural development and socio-economic progress of Malaysia (dalam Makalah khas sempena kunjungan Presiden Amerika Syarikat, Lyndon B. Johnson ke Malaysia pada 30 Oktober 1966). Minatnya menulis membuktikan beliau bukan sahaja penyelidika sejati tetapi juga seorang anak watan yang tidak pernah meminggirkan masa depan anak bangsanya (Mohd Rosli Baharom 2012).

Sains kesihatan

Selain menyampaikan ceramahnya tentang kesihatan di corong radio sehingga dikenali sebagai “Doktor Radio”, beliau juga aktif menulis artikel untuk panduan dan rujukan masyarakat. Beliau berpendapat pembangunan negara sangat perlu dan bergantung kepada modal insan yang bukan sahaja sihat tetapi juga memiliki daya intelek yang cerdas.

Berlandaskan prinsip "Kesihatan itulah kemajuan-Tak sihat manakan maju" beliau menegaskan kesihatan adalah aspek penting dalam pembangunan rakyat yang secara tidak langsung mempengaruhi kemajuan negara. Beliau berpendapat rakyat tidak akan maju jika sentiasa berhadapan dengan penyakit. Dalam masa yang sama juga, penyakit tidak dapat dibasmi jika rakyat tidak diberi ilmu dan didedahkan tentang perubatan dan amalan kebersihan. Selain itu, faktor kekurangan makanan berzat dan kurangnya pendedahan mengenainya juga berupaya merencatkan pembangunan modal insan yang cemerlang.

Bagi tujuan ini, beliau banyak menulis kertas kerja dalam persidangan diperingkat kebangsaan dan antarabangsa. Antaranya ialah kertas kerja bertajuk Mens Sana in Corpore Sano (Otak yang Waras dalam Badan yang Sihat) yang dibentangkan dalam Seminar Pertanian dan Perusahaan di Kolej Pertanian, Serdang, pada bulan Februari 1968 (Mohd. Zamberi 2011) dan "Keadaan Kesihatan Di Luar Bandar Penting Untuk Proses Pembangunan Dalam Segala Bidang" dalam Simposium Masalah Pembangunan Penduduk Luar Bandar anjuran Persatuan Bahasa Melayu di Universiti Malaya pada tahun 1967.

Antara yang dibincangkan ialah senario taraf kesihatan penduduk luar bandar yang diabaikan secara tidak sedar, pendedahan fakta kadar kematian di luar bandar 6 kali ganda lebih tinggi daripada di bandar, kadar kemiskinan, kekurangan makanan dan serangan penyakit seperti malaria, kepialu, untut, cacing, anaemia dan penyakit-penyakit lain (Mohd. Zamberi 2011).

Pendidikan

Disebalik penubuhan universiti Islam dan Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) adalah usaha keras Ungku Omar dan rakan-rakannya yang sedaya upaya mahu meningkatkan taraf pendidikan demi masa depan anak bangsanya. Bagi memastikan anak bangsanya maju dan mendapat pendidikan sama seperti bangsa lain, beliau telah mencadangkan penubuhan sebuah universiti Islam bagi menampung keperluan anak Melayu yang didapati ketinggalan dalam mendapatkan tempat di institusi pengajian tinggi (IPT).

Beliau telah mencadangkan bahasa Melayu, Arab dan Inggeris digunakan sebagai bahasa pengantar di universiti Islam tersebut. Di samping itu, beliau mencadangkan disiplin lain seperti perdagangan, kejuruteraan dan teknologi, undang-undang dan perubatan juga perlu ditawarkan dalam pengajian institusi terbabit (Mohd. Zamberi 2011).

Selain itu, beliau juga serius dalam memperjuangkan penggunaan Bahasa Melayu dalam pengajaran khususnya dalam subjek sains dan teknologi di institusi pengajian tinggi. Beliau sangat positif dalam memandang kemampuan Bahasa Melayu sebagai bahasa ilmu. Hal ini ditegaskan beliau kerana mendapati bahasa pengantar khususnya dalam bidang sains, teknologi dan perubatan yang digunakan di universiti khususnya di Universiti Malaya adalah bahasa Inggeris pada ketika itu.

Beliau mendapati masalah bahasa menjadi kekangan ramai pelajar Melayu daripada sekolah kebangsaan tidak dapat melanjutkan pelajaran ke universiti kerana kuliah disampaikan dalam Bahasa Inggeris. Hal ini tentunya merencatkan hasrat anak Melayu yang baru merdeka untuk melangkah jauh khususnya dalam bidang sains dan perubatan.

Dari sisi lain, Ungku Omar membuktikan bahawa bukan semua golongan aristokrat meminggirkan bahasa Melayu meskipun mereka dibesarkan dengan bahasa Inggeris. Beliau telah menonjolkan semangat patriotiknya dengan tinggi dan yakin dengan kemampuan bahasa ibunda dalam bidang pendidikan. Keseriusannya memperjuangkan penggunaan Bahasa Melayu ini disampaikan dalam pembentangan kertas kerjanya seperti dalam Seminar Organisasi Islam di Kolej Islam, Kuala Lumpur pada bulan Ogos tahun 1967 dan Seminar Peradaban Islam se-Malaysia (Mohd Rosli Baharom 2012).

Selain itu, jika diteliti dari sudut tersirat, beliau berpendapat, Bahasa Melayu memainkan peranan yang penting dalam memajukan kesihatan rakyat. Melalui Bahasa Melayu, pendedahan tentang ilmu kesihatan dan perubatan bukan sahaja dapat disampaikan dengan mudah tetapi juga dilihat dapat menarik minat anak muda Melayu untuk mendalami ilmu sains kesihatan dan perubatan. Beliau menegaskan, kekurangan makanan berzat dalam kalangan masyarakat luar bandar bukan sahaja berpunca daripada kesempitan wang tetapi juga kekurangan ilmu pengetahuan.

Melalui ilmu pengetahuan sama ada formal mahupun tidak, peluang bagi mendapatkan pekerjaan adalah lebih cerah dan secara tidak langsung dapat menjamin kehidupan yang lebih sempurna sekali gus berupaya memperoleh taraf kesihatan yang lebih baik (Mohd. Zamberi 2011). Hasilnya, saintis Melayu ulung ini berjaya memainkan peranannya dengan penubuhan Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) yang memartabatkan penggunaan Bahasa Melayu dalam penyampaian kuliahnya pada tahun 1970.

Beliau dianggap antara orang penting dalam menyuarakan hasrat penubuhan UKM dan dilantik sebagai Pengerusi Jawatankuasa Kecil Pentadbiran yang turut dianggotai oleh Abdullah Salleh (Timbalan Pengerusi), Dr. Rashdan Baba, Prof. Hamzah Sendut, Hassan Ibrahim, Abdullah Sanusi Ahmad, Arshad Ayub, Abu Bakar Abdul Hamid dan Jonid bin Abu Saham (Mohd. Zamberi 2011 dan Mohd Rosli Baharom 2012).

Penubuhan UKM adalah titik penting perkembangan pendidikan bangsa Melayu kerana UKM adalah institusi pengajian tinggi terawal yang meletakkan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar. Hasilnya UKM telah berjaya melahirkan ramai intelektual dan profesional Melayu. Selain itu, beliau juga terbabit dalam membentuk istilah perubatan dalam Bahasa Melayu bersama Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP)

Jasanya yang besar dalam bidang pendidikan diiktiraf kerajaan dengan bukan sahaj menanugerahkan bintang kebesaran tetapi juga mengabadikan namanya di IPT seperti Politeknik Ungku Omar, Ipoh Perak yang merupakan politeknik yang tertua di Malaysia. Selain itu, beberapa asrama mahasiswa di IPT seperti UKM dan Universiti Pendidikan Sultan Idris (UPSI) turut dinamakan bersempena namanya dengan nama Kolej Ungku Omar. IMR juga telah mengabadikan nama mantan pengarahnya ini dalam sebuah dewan di institut terulung berkenaan (Mohd. Zamberi 2011 & Mohd Rosli Baharom 2012).

Penutup

Ungku Omar bukan sahaja merupakan tokoh Melayu terulung tetapi juga pejuang anak bangsa yang tidak jemu-jemu berusaha demi masa depan anak bangsanya. Beliau bukan sahaja berjaya mengeluarkan anak bangsanya dari kemunduran pelajaran tetapi juga telah meninggalkan karya-karya hasil tulisannya untuk rujukan generasi pelapis negara.

Hasil karyanya ini bukan sahaja sebagai rujukan anak bangsanya untuk mendalami ilmu perubatan tetapi juga sebagai bahan bacaan masyarakat umum khususnya tentang penjagaan kesihatan. Usaha kerasnya terutamanya dalam bidang pendidikan sehingga tertubuhnya UKM dan universiti Islam membuktikan beliau bukan sahaja saintis tetapi juga tokoh pendidikan tersohor. Institusi inilah juga telah menyaksikan lahirnya ramai golongan intelektual, teknokrat, dan birokrat Melayu dan yang lebih penting beliau berjaya membuktikan bahasa Melayu berupaya menyampaikan ilmu, sebagaimana yang sentiasa diperingatkan oleh Ungku Omar.

Rujukan

  • http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/component/content/article/385-info-ringkas/5547-tokoh-pendidikan.html (1 November 2012)
  • http://www.nst.com.my/ungku-omar-a-patriot-par-excellence-says-raja-nazrin 1.70106#ixzz2E2q9ykZx (4 November 2012)
  • http://www.utusan.com.my/utusan/Sastera/20120701/sa_03/Perjuangan-Ungku-Omar (5 November 2012)
  • Mohd Ali Kamarudin. 1981. Sejarah penubuhan Universiti Kebangsaan Malaysia.           Bangi: Universiti Kebangsaan Malaysia
  • Mohd Zamberi A. Malek. 2012. Ungku Omar Ahmad : tokoh negara tersohor. Kuala Lumpur: Anjung Media Resources
  • Universiti Malaya. 1980. Collected works of Ungku Omar. Kuala Lumpur: Universiti Malaya.
  • Universiti Malaya. 1999. Profil Tokoh-tokoh Gemilang Universiti Malaya. Kuala Lumpur: Universiti Malaya.
Pemikiran

Perubatan dan kesihatan

Bersandarkan kepakarannya dalam bidang perubatan, beliau melihat pembangunan negara sangat perlu dan bergantung kepada modal insan yang bukan sahaja sihat tetapi juga memiliki daya intelek yang cerdas. Berpegang kepada prinsip "Kesihatan itulah kemajuan-Tak sihat manakan maju" beliau menegaskan kesihatan adalah penting bagi kemajuan negara dan pembangunan rakyat. Tegasnya lagi rakyat tidak akan maju jika sentiasa berhadapan dengan penyakit dan penyakit tidak dapat dibasmi jika rakyat tidak diberi ilmu tentang perubatan.

Selain itu, faktor kekurangan makanan dan kurangnya pendedahan tentang makanan yang berzat dan berkhasiat juga berupaya merencatkan pembangunan modal insan yang cemerlang. Bagi tujuan membangunkan belia, beliau melihat aspek kesihatan adalah faktor yang sangat penting. Dalam menyampaikan hasratnya ini, beliau telah menulis kertas kerja bertajuk Mens Sana in Corpore Sano (Otak yang Waras dalam Badan yang Sihat) yang dibentangkan dalam Seminar Pertanian dan Perusahaan di Kolej Pertanian, Serdang, pada bulan Februari 1968 (Mohd. Zamberi 2011).

Tokoh perubatan moden masyarakat Melayu ini tidak pernah berhenti dalam memperjuangkan taraf kesihatan rakyat. Sekali lagi beliau telah menyampaikan hasratnya ini melalui kertas kerjanya yang bertajuk "Keadaan Kesihatan Di Luar Bandar Penting Untuk Proses Pembangunan Dalam Segala Bidang" yang disampaikan dalam Simposium Masalah Pembangunan Penduduk Luar Bandar anjuran Persatuan Bahasa Melayu di Universiti Malaya pada tahun 1967.

Hasil penyelidikannya ini telah mendedahkan khalayak tentang senario taraf kesihatan penduduk luar bandar yang diabaikan secara tidak sedar. Hasil penyelidikannya telah menemukan kadar kematian di luar bandar 6 kali ganda lebih tinggi daripada di bandar, kadar kemiskinan,  kekurangan makanan dan serangan penyakit seperti malaria, kepialu, untut, cacing, anaemia penyakit-penyakit lain. Usahanya untuk membantu masyarakat luar bandar dalam mempertingkatkan taraf kesihatan tidak hanya tertumpu pada penulisan dan pidato bahkan juga melalui saluran media.

Beliau menyampaikan ceramah mengenai kesihatan dan sains melalui Radio Malaysia sehinggakan digelar sebagai "Doktor Radio" (Mohd. Zamberi 2011). Selain itu, beliau juga sering berkunjung ke kampung-kampung untuk berkongsi menyampaikan maklumat mengenai penjagaan kesihatan dan mengetahui dengan lebih mendalam tentang permasalahan mengenainya.

Bagi mengatasi masalah ini, beliau dengan lantang menyarankan peruntukan kewangan yang lebih besar perlu disalurkan kepada penduduk luar bandar. Hal ini sangat penting kerana usaha membasmi penyakit dan mempertingkatkan kesihatan rakyat perlu seimbang antara penduduk bandar dan luar bandar.  Dalam kertas kerja yang sama juga, beliau tidak ketinggalan membuktikan keprihatinannya dalam bidang pendidikan.

Bagi meningkatkan taraf pendidikan anak bangsa, beliau telah mencadangkan penubuhan sebuah universiti Islam bagi menampung keperluan anak Melayu yang didapati ketinggalan dalam mendapatkan tempat di institusi pendidikan tinggi khususnya di UM ekoran masalah bahasa. Pada ketika itu, bahasa yang digunakan di universiti khususnya dalam bidang sains dan perubatan adalah bahasa Inggeris.

Keprihatinannya dalam soal pendidikan anak Melayu sebenarnya telah lama diusahakan beliau dan sering disampaikan secara serius dalam pembentangan kertas kerjanya. Usahanya ini telah disampaikan dalam Seminar Organisasi Islam di Kolej Islam, Kuala Lumpur pada bulan Ogos tahun 1967. Hasratnya ini akhirnya terlaksana pada tahun 1980-an.

 

Jadual 1: Penulisan Ungku Omar dalam bidang perubatan
Bil.   Judul Penulis Sumber  
1 Dextrostix in Glucose Tolerance Test Butterfly, J. e., DE Witt, G. F., & Ungku Omar Ahmad Medical Journal of Malaya, Vol. XXII, No. 3, (March 1968) 217-21
2 Evaluation of Dextrostix in blood sugar estimation Butterfly, J. e., DE Witt, G. F., & Ungku Omar Ahmad Medical Journal of Malaya, Vol. XXI, No. 4, June 1967, 362-365
3 Evaluation of Urastrat, a Dipsttick Method for Urea Determination. Butterfly, J. e., DE Witt, G. F., & Ungku Omar Ahmad Far East Medical journal, Vol. Ill, No. 12, (December 1967) 395-98.
4 Carcinoid Tumour:  A Report of Four Cases with unusual sites of origin Dutt, A.K., Kutty, M.K., Balasegaram, M., &  Ungku Omar Ahmad  Medical Journal of Malaya, Vol. XXIII, No. 3, (March 1969) 216-219.
5 Klinefelter's Syndrome: A Case Report Kannan   Kutty,  M.,  Dutt,  A.K.,  Lopez, G., Pillay, R.P., & Ungku Omar  Ahmad Medical journal of Malaya, Vol. XXIII, No. 1, (September 1968).
6 Cancer Kannan Kutty, M., Ramanathan, K., &  Ungku Omar Ahmad Scientific Malaysian, No. 1, (July 1968) 37-41.
7 Malignant Haemangiopericytoma Kannan Kutty, M., Ungku Omar Ahmad, Lau Bik Ann, Ramanathan, K., & Dutt, A.K. Far East Medical journal, Vol. IV, No. 6, (June 1968) 176-79.
8 Angiostrongylus cantonensis in an isolated village in Pahang. Lim, B.L. & Ungku Omar Ahmad Medical journal of Malaya, Vol. XXIII, No. 3(March 1969) 208-213.
9 Burkitt's Lymphoma: Report of Five Cases in West Malaysia Ramanathan, K., B. Singh, Vanniasingham, P.C., Sreenevasan, G.A., Kannan Kutty, M., & Ungku Omar Ahmad Far East Medical journal, Vol. V, (August 1969) 261.
10 Medical History and its Significance. Ramanathan, K., Lim Eu Jin, Tan Cheng Keat & Ungku Omar Ahmad Dental Journal of Malaya, Vol. X, No. 1 (May 1970).
11 Rhinosporidiosis in Malaysia Ramanathan, K., Ungku Omar Ahmad, Kannan Kutty, M., Dutt, A.K., Balasegaram, M., Harnam Singh & Tan Cheng Keat Medical journal of Malaya, Vol. XXII, No. 4 (June 1968) 276-84
12 Porokeratosis:  Report of a Case Ramanathan, K., Ungku Omar Ahmad, Kannan Kutty, M., Lee Kwok  Ching &  Dutt, A.K. British Dental journal, (January 1969) 31-32.
13 Collected works of Ungku Omar Ungku Omar Ahmad 1980. Penerbit University Malaya
14 Tropical Medicine in Malaysia: A Mixture of Magic, Myth and Modern Medicine. Ungku Omar Ahmad Paper read at the International Symposium on Tropical Dis­eases of South East Asia, Tokyo, J apan, (November 1968).
15 Assay of small amounts of isolated Leucocytes Ungku Omar Ahmad & D. N. Baron Journal of Clinical Pathology, Vol. XVIII, No. 1, (1965) 127.
16 Blood examinations to aid oral diagnosis Ungku Omar Ahmad, Lopez.G., Ramanathan, K. & Tan Cheng Kiat   Dental Journal of Malaysia & Singapore 1968 Feb.; 8(1): 43-53
17 Development plan of the Malaysian National Centre for Tropical Medicine, Institute for Medical Research, Kuala Lumpur Ungku Omar Ahmad/ IMR Chung Ching Jit Pao Ltd, 1977
18 British Journal Of Anaesthesia Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. 1966
19 Hooper Newsvector Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. Vol. 3, No. 1, April 1969
20 Tesis - Kajian Penyakit, 1967, 1969 Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. (fail)
21 Oral Carcinoma. A Review of the Etiological Factors and a Preventive Programme Ungku Omar Bin Ungku Ahmad, Prof. Dr. dan K. Ramanathan Institute of Medical Research, Malaysia, 1968

 

Jadual 2: Penulisan Ungku Omar dalam bidang sains kesihatan
Bil. Judul Penulis Sumber
1 Director IMR/ Chairman Action Committee for the Eradication of Malaria in rural Malaysia, Malaria Eradication in West Malaysia anon -
2 Kesihatan di luar bandar masih lagi terbiar anon Berita Harian, 13 September 1967
3 Minit Mesyuarat Jawatankuasa Bahasa Kebangsaan, Kementerian Kesihatan, Persekutuan Tanah Melayu [bermula dari mesyuarat pertama di Bangunan Persekutuan, Federal House)] anon 26 Februari 1960
4 Report of the Second Seminar of the Public Health Section  anon Malayan Medical Association, 12 Februari 1967
5 Ungku Omar tingkatkan kesihatan Melayu anon Utusan Zaman, 4 November 2001 hlm. 28
6 Keadaan kesihatan di luar bandar penting untuk peroses pembangunan dalam segala bidang Ungku Omar Ahmad Simposium Masalah Penduduk Luar Bandar (1967: Kuala Lumpur), Persekutuan Bahasa Melayu Universiti Malaya, 1967.
7 Malaria eradication in west Malaysia Ungku Omar Ahmad Paper presented to the Conference of Chief Medical and Health Officers, Malaysia (June 1967)
8 Masalah-masalah penduduk di luar bandar Ungku Omar Ahmad Simposium masalah-masalah penduduk luar bandar, Persekutuan Bahasa Melayu, Universiti Malaya, Kuala Lumpur, 9-10 September 1967
9 Medical and health problem associated with socio-economic development of the rural areas in tropical Malaysia Ungku Omar Ahmad Paper presented to the first Southeast Asia Regional seminar on Tropical Medicine and the third Conference on Parasitic Diseases, Bangkok, Thailand (August 1967) and published by SEAMES, Tropical Medicine Centre, Bangkok.
10 Perhubungan antara manusia, rokok dan kanser Ungku Omar Ahmad Review paper read to the Alam Shah Scientific Society, 1967
11 Problems that those going to the rural areas may meet Ungku Omar Ahmad Ladies Officers Seminar, 6-7 Disember 1965, Koleksi ANM
12 Role of rural health personnel in the eradication of Malaria in West Malaysia Ungku Omar Ahmad Laporan koleksi ANM
13 Urgent medical problems which endanger rural development and socio-economic progress of Malaysia Ungku Omar Ahmad Makalah khas sempena kunjungan Presiden Amerika Syarikat, Lyndon B. Johnson ke Malaysia, 30 Oktober 1966
14 Veterinary public health with particular reference to Malaysia Ungku Omar Ahmad Kajian Veterinaire, Vol. 1, No. 2., November 1967, 54-62.

 

 Pendidikan

Jika dilihat dari sisi tersirat, perjuangannya dalam bidang pendidikan khususnya dalam memartabatkan bahasa Melayu ada kaitannya dengan kesihatan rakyat. Beliau berpendapat, bahasa Melayu memainkan peranan yang penting dalam memajukan kesihatan rakyat. Melalui Bahasa Melayu yang merupakan bahasa pertuturan utama khususnya bagi masyarakat Melayu, pendedahan tentang ilmu kesihatan dan perubatan bukan sahaja dapat disampaikan dengan mudah tetapi juga dilihat dapat menarik minat anak muda

Melayu untuk mendalami ilmu sains kesihatan dan perubatan. Beliau berpendapat, kekurangan makanan berzat berpunca daripada kesempitan wang dan ilmu pengetahuan. Untuk memiliki taraf hidup yang baik, manusia perlu memiliki daya keupayaan tinggi dan ilmu yang secukupnya untuk terus berjuang dalam hidup. Kedua-dua faktor ini pula berkaitrapat dengan cara mendapatkan ilmu pengetahuan.

Melalui ilmu pengetahuan sama ada formal mahupun tidak, peluang bagi mendapatkan pekerjaan adalah lebih cerah. Hal ini secara tidak langsung dapat menjamin kehidupan yang lebih sempurna dan berupaya memperoleh taraf kesihatan yang lebih baik (Mohd. Zamberi 2011). Namun, pada ketika itu, untuk mendapatkan pendidikan formal yang melahirkan golongan profesional, mereka perlu belajar dalam situasi berorientasikan bahasa Inggeris.

Bagi mengatasi permasalahan ini, maka penggunaan bahasa Melayu dalam bidang sains kesihatan dan perubatan khususnya perlu diperluaskan agar masyarakat Melayu tidak ketinggalan dalam mendapatkan maklumat yang betul tentang kesihatan. Permasalahan ini telah mencetuskan idea bagi menubuhkan sebuah institusi pengajian tinggi bercorak kebangsaan. Di samping itu, bagi melengkapkan lagi impiannya dalam menjadikan Bahasa Melayu sebagai bahasa ilmu, beliau telah menyediakan bahan rujukan khususnya ilmu perubatan dalam Bahasa Melayu.

Saintis Melayu ulung ini lantang memperjuangkan nasib dan masa depan anak bangsa dan umat Islam dengan serius memainkan peranannya dalam penubuhan Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM) yang memartabatkan penggunaan Bahasa Melayu dalam penyampaian kuliahnya. Beliau juga dikatakan antara orang penting dalam menyuarakan hasrat penubuhan UKM.

Beliau kemudian dilantik sebagai Pengerusi Jawatankuasa Kecil Pentadbiran yang turut dianggotai oleh Abdullah Salleh (Timbalan Pengerusi), Dr. Rashdan Baba, Prof. Hamzah Sendut, Hassan Ibrahim, Abdullah Sanusi Ahmad, Arshad Ayub, Abu Bakar Abdul Hamid dan Jonid bin Abu Saham. Penubuhan UKM adalah titik penting perkembangan pendidikan Melayu kerana UKM adalah institusi pengajian tinggi terawal yang meletakkan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar.

Dalam masa yang sama, beliau melihat perlunya penubuhan sebuah institusi pengajian tinggi berasaskan Bahasa Melayu bagi membolehkan anak Melayu mendapat pendidikan tinggi (Mohd Ali Kamarudin 1981). Hasilnya UKM telah berjaya melahirkan ramai intelektual dan profesional Melayu (Mohd. Zamberi 2011). Hal ini juga secara tidak langsung telah membuktikan bahawa Bahasa Melayu mampu menjadi bahasa pengantar ilmu sains seperti yang ditegaskan oleh Allahyarham Ungku Omar.

Jadual 3: Penulisan Ungku Omar dalam bidang pendidikan
Bil. Judul Penulis Sumber
1 Kertas kerja Jawatankuasa Istilah Fizik anon koleksi ANM
2 Kolej Islam Malaya dan Perkembangannya anon koleksi ANM
3 Laporan Jawatankuasa Konsep dan Akademik Universiti Kebangsaan anon koleksi ANM
4 Laporan temuramah wartawan Berita Harian dengan Ungku Omar sebagai Pengerusi Majlis Kolej Islam Malaya anon koleksi ANM
5 Memorandum mengenai Universiti Kebangsaan- Jawatankuasa Penaja Universiti Kebangsaan anon 19 September 1968
6 Minit Mesyuarat Khas Gagasan Penubuhan Universiti Kebangsaan Malaysia anon Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka, 1 Mac 1968
7 Minit mesyuarat penubuhan Jawatankuasa Istilah Kimia anon Dewan Bahasa dan Pustaka, 12 Jun 1965 hingga 23 Februari 1969
8 Pekeliling DBP: Pedoman pembentukan istilah-istilah baharu Bahasa Melayu anon Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka
9 Pusat Sains $5 juta memakai nama Prof. Ungku Omar anon Utusan Malaysia, t.t
10 Ungku Omar Ahmad, Cara-cara untuk membanyakkan jumlah kemasukan anak-anak bumiputera di dalam kursus kedoktoran Ungku Omar Ahmad koleksi ANM
11 Ungku Omar Science Centre Planned in Perak anon Straits Times, 17 Februari 1969
12 Sains penggerak masyarakat, 19 September 1981, Kuala Lumpur,  Syarahan kenangan Ungku Omar Hj. Ahmad Mattar Bangi: Penerbit Universiti Kebangsaan Malaysia, 1984
13 Laporan Universiti Kebangsaan, Jawatankuasa Penaja Universiti Kebangsaan Syed Nasir Ismail Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka, t.t
14 Bahasa Melayu dalam lapangan kesihatan, perubatan dan rumah sakit Ungku Omar Ahmad Di sekitar persoalan bahasa Melayu 1957-1972 (Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka, 1981) : 315-320.
15 Deraf perkara Bahasa Kebangsaan kepada Pengarah, Pusat Penyelidikan Perubatan, Kuala Lumpur Ungku Omar Ahmad koleksi ANM, t.t
16 Efforts to collect Medical Terminologies in the National Language Ungku Omar Ahmad Medical Journal of Malaya, vol. XIV, No. 3, (March 1960): 193-195
17 Konsep Universiti Islam di Malaysia Ungku Omar Ahmad Utusan Malaysia, 16 Oktober 1970
18 Konsep universiti Islam di Malaysia Ungku Omar Ahmad Working paper presented at the Seminar in Islamic Organisations held at the Islamic College, Kuala Lumpur, August 1967
19 Research in family planning Ungku Omar Ahmad A lecturer paper prepared for the Family Planning Course, Family Planning Board, MARA Building, Kuala Lumpur, Malaysia, 1967
20 Scientific research potential in Malaysia Ungku Omar Ahmad An interview with Dr. v. Kanapathy. UMBC Economic Review, Vol. III, No. 2, 1967, 1-3
21 Usaha mengumpulkan istilah-istilah perubatan dan bahasa kebangsaan Ungku Omar Ahmad Medical Journal of Malaya, vol. XIV, No. 3, (March 1960): 196-199
22 Research In Family Planning By Dr. Ungku Omar Ahmad Ungku Omar Bin Ungku Ahmad Kertas Kerja, t.t
23 Universitas Indonesia Sebagai Pusat Pembangunan Intellectuil Dan Perpaduan Di Asia Tenggara Oleh Dr. Ungku Omar Ahmad, Pidato Diucapkan Pada Upacara Pengukuhan Jabatan Gurubesar Luar Biasa Dalam Ilmu Pathology Dan Human Ecology Fakultas Kedoktoran Universitas Indonesia. Ungku Omar Bin Ungku Ahmad teks ucapan, 6 Mac 1968

 

Foto Tokoh

Dr. Ungku Omar (2  kiri) di majlis perasmian pembukaan mesyuarat ke-2 Lembaga Penyelerasan Pusat,Pusat Kawasan Asia Tenggara(2.8.1967) Dr. Ungku Omar (2 kiri) di majlis perasmian pembukaan mesyuarat ke-2 Lembaga Penyelerasan Pusat,Pusat Kawasan Asia Tenggara Dr. Ungku Omar Ahmad di majlis perasmian pembukaan Seminar Parasitologi di Pusat Penyelidikan Perubatan, Kuala Lumpur(11 November 1967) Dr. Ungku Omar Ahmad di majlis perasmian pembukaan Seminar Parasitologi di Pusat Penyelidikan Perubatan, Kuala Lumpur
Pemerintah Indonesia  menghantar seorang doktor, Dr. Christine L. Semiartin, ke Malaysia, untuk menolong dalam perkara perubatan mengenaibnjir(17.01.1967) Pemerintah Indonesia menghantar seorang doktor, Dr. Christine L. Semiartin, ke Malaysia, untuk menolong dalam perkara perubatan mengenai banjir Gambar dari kiri Dr. Ungku Omar memberi penerangan kpd Pgrh Kesihatan Tentera Darat Britain, Brigadier Smart,dalam lawatan ke IMR, K. Lumpur(18.11.1966) Gambar dari kiri Dr. Ungku Omar memberi penerangan kpd Pgrh Kesihatan Tentera Darat Britain, Brigadier Smart,dalam lawatan ke IMR, K. Lumpur
(23.8.1967) Dr. Ungku Omar Ahmad, Pengerusi Majlis Kolej Islam memberi penerangan kepada DYMM Seri Paduka Baginda Yang Di Pertuan Agong Kolej Islam (23.11.1967) Dato' Dr. Ungku Omar Bin Ahmad, menerima Darjah Johan Setia Mahkota dari Yang Di Pertuan Agong, Istana Negara, K. Lumpur
Ungku Omar Sedang memberi peneranganUngku Omar Sedang memberi penerangan Ungku Omar semasa persidangan tentang kesihatanUngku Omar semasa persidangan tentang kesihatan

Dr. Ungku Omar di pejabatnya, Pusat Penyelidikan Perubatan. 1969

Gambar potret Dr. Ungku Omar Ahmad, Pengarah Institut Penyelidikan Perubatan, Kuala Lumpur. Sumber, Dato' Haji Ahmad bin Haji Salleh
Ungku Omar (Ungku Omar Ungku Ahmad)